De genderspecifieke gezondheidszorg – waarbij rekening wordt gehouden met geslachtsverschillen – raakt ingeburgerd. ‘Womens Health’ krijgt ook internationaal steeds meer aandacht. ‘Womens Health’ richt zich zowel op ziekten die alleen of aanzienlijk vaker bij vrouwen voorkomen als op ziekten en aandoeningen waarbij vrouwen extra risico lopen of speciale behandelingen nodig hebben.

Voorbeelden hiervan zijn tabak en alcoholmisbruik
Omdat het vrouwenlichaam minder water bevat dan dat van de man is het bloed meer ingedikt. Daardoor zal als alcohol in het bloed wordt opgenomen de spiegel daarvan, bij gelijk gebruik, bij vrouwen altijd hoger uitvallen. Vrouwen zijn dan ook eerder dronken en lopen groter risico probleemdrinker te worden.

Circa 500.000 vrouwelijke probleemdrinkers
Het aantal vrouwelijke probleemdrinkers in ons land wordt op een half miljoen geschat. Ook de biologische gevolgen van alcoholgebruik zijn bij vrouwen ingrijpender. Reeds door matige hoeveelheden raakt de hormoonhuishouding in de war, waardoor hogere oestrogeenspiegels in het bloed ontstaan. De combinatie van oestrogenen en alcohol echter is zeer schadelijk voor de lever. De capaciteit om de oestrogenen en alcohol in minder schadelijke stoffen om te zetten en uit het lichaam te verwijderen, neemt af.

Vrouwen lopen dan ook groter risico op levercirrose
En door een hoger oestrogeenspiegel neemt bij chronisch alcoholgebruik de kans op borst- en baarmoederkanker toe. Jongeren drinken steeds jonger, steeds meer en vaker. Twintig procent van de elfjarige meisjes drinkt reeds alcohol. En op zestienjarige leeftijd drinkt zestig procent gemiddeld vijf glazen per week. In de levensfase derhalve dat zwangerschap een dreiging wordt. Alcohol – daarvoor stapelen de aanwijzingen zich op – moet zonder meer als schadelijk worden beschouwd tijdens de zwangerschap. Bij vijf glazen alcohol per week is het risico op abortus drie keer zo hoog. Bij doorgaande zwangerschap lopen de kinderen het gevaar van het foetale alcoholsyndroom. Dit syndroom, dat ontstaat als gevolg van schade door alcohol aan de zich ontwikkelende kinderhersenen, wordt gekenmerkt door een te klein hoofd met typische afwijkingen aan het gelaat, structurele en functionele afwijkingen onder andere aan het zenuwstelsel, groeiachterstand en intellectuele en gedragsstoornissen. Een levenslange belasting.

Waarschuwing
In Amerika staat op alle flessen met alcohol een waarschuwing voor gebruik tijdens de zwangerschap. In sommige staten is dat zelfs strafbaar. Toch zet één op de vijf vrouwen het gebruik tijdens de zwangerschap voort. In Amerika wordt één op de vijftienhonderd kinderen met verschijnselen van het foetale alcoholsyndroom geboren. Dat alcohol nadelig is voor de geestelijke ontwikkeling van het kind kon worden aangetoond met een onderzoek van kinderen waarvan de moeders tijdens de zwangerschap bekenden hoeveelheden alcohol te hebben gedronken. Een jaar na de geboorte werden mentale testen bij hen afgenomen.

Hoe meer alcohol de moeder had gebruikt des te lager de scores
Bovendien kon geen drempelwaarde worden aangetoond waaronder de hoeveelheid alcohol als veilig kon worden beschouwd. Omdat de nadelige effecten van alcohol voor het kind in eerste instantie via de zich ontwikkelende foetale hersenen verlopen, dient ieder alcoholgebruik gedurende de gehele zwangerschapstermijn te worden ontraden. Gemakkelijker gezegd overigens dan gedaan. De meerderheid van de zwangerschappen van vrouwen tussen de 15 en 25 jaar immers ontstaat ongepland.

In de periode dat veel vrouwen gewend raken aan alcoholgebruik
Hetgeen soms zelfs meespeelde bij het ontstaan van de zwangerschap. Dat er alcoholconsumptie in de eerste weken van de zwangerschap plaatsvond, was derhalve onvermijdelijk. Redenen om de pogingen het alcoholgebruik bij de jeugd terug te dringen en de aan alcohol blootgestelde zwangerschappen nader te onderzoeken van harte te steunen.